Lương tối thiểu vùng 2027: chủ doanh nghiệp rà soát quỹ lương thế nào

Từ ngày 1/1/2027, lương tối thiểu tháng tăng thêm 310.000–390.000 đồng tùy vùng theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP, vùng I lên 5,7 triệu đồng. Doanh nghiệp cần làm ba việc trước Tết: kiểm tra mọi mức lương đang trả thấp hơn mức mới, rà soát hợp đồng và quy chế lương, rồi tính lại chi phí bảo hiểm cho năm 2027. Bài này đi theo đúng thứ tự đó, từ góc nhìn của người trả lương.

Mức mới và mức cũ đặt cạnh nhau

Nghị định 399/2026/NĐ-CP được ký ngày 2/11/2026, thay thế Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Theo bài đăng trên Báo Nhân Dân, mức tăng bình quân khoảng 7,8%.

Vùng	Lương tháng 2026	Lương tháng từ 1/1/2027	Lương giờ từ 1/1/2027
I	5.310.000 đ	5.700.000 đ	27.400 đ
II	4.730.000 đ	5.080.000 đ	24.400 đ
III	4.140.000 đ	4.450.000 đ	21.400 đ
IV	3.700.000 đ	4.040.000 đ	19.400 đ

Con số 7,8% là kết quả thỏa hiệp tại phiên họp Hội đồng Tiền lương quốc gia ngày 16/7/2026. Theo Báo Đại biểu Nhân dân, phía công đoàn đưa ra hai phương án 9,8% và 8,5%, còn VCCI đề xuất khoảng 5% và lùi thời điểm sang 1/7/2027. Cuối cùng mốc 1/1/2027 được giữ.

Bước 1: tìm những vị trí đang "chạm sàn"

Mức lương tối thiểu tháng là mức thấp nhất để thỏa thuận và trả cho người làm đủ giờ bình thường, hoàn thành định mức. Lương theo tuần, ngày, sản phẩm hay khoán khi quy đổi ra tháng hoặc giờ cũng không được thấp hơn.

Cách làm nhanh nhất là xuất danh sách lương cơ bản theo hợp đồng của toàn bộ nhân sự, lọc ra người có mức dưới hoặc sát mức mới của vùng nơi họ làm việc. Lưu ý mấy điểm hay bị bỏ sót:

• Chi nhánh ở địa bàn khác áp dụng mức của địa bàn đó, không theo trụ sở chính.
• Doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu chế xuất nằm trên nhiều địa bàn thì áp dụng mức cao nhất.
• Địa bàn vừa đổi tên, sáp nhập tạm thời giữ mức cũ hoặc mức cao nhất cho đến khi có quy định mới.
• Nhân viên thời vụ, bán thời gian trả theo giờ phải đối chiếu với mức lương giờ.

Bước 2: rà hợp đồng, thỏa ước và quy chế

Nghị định yêu cầu doanh nghiệp rà soát hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và quy chế nội bộ để điều chỉnh cho phù hợp. Có hai giới hạn quan trọng:

• Không được cắt giảm tiền lương làm thêm giờ, làm ban đêm, bồi dưỡng bằng hiện vật và các chế độ khác để bù cho phần tăng lương tối thiểu.
• Thỏa thuận có lợi hơn cho người lao động vẫn tiếp tục, trừ khi hai bên thỏa thuận khác. Ví dụ mức cao hơn ít nhất 7% với công việc đòi hỏi qua đào tạo nghề, ít nhất 5% với công việc nặng nhọc, độc hại đang được ghi trong hợp đồng thì vẫn giữ.

Nếu thang lương của công ty được xây theo bậc, việc nâng bậc 1 sẽ kéo theo các bậc trên. Đây là lúc nên xem lại toàn bộ cấu trúc, thay vì chỉ vá bậc thấp nhất khiến khoảng cách giữa các bậc bị co lại và gây bất mãn cho nhân viên lâu năm. Bài chiến lược quản trị nhân sự cho doanh nghiệp vừa và nhỏ có phần bàn về cách giữ công bằng nội bộ khi điều chỉnh lương.

Bước 3: tính lại chi phí bảo hiểm và các khoản gắn với lương

Lương đóng bảo hiểm xã hội theo Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 gồm mức lương theo công việc, phụ cấp và các khoản bổ sung trả thường xuyên. Khi lương hợp đồng được nâng lên để đạt mức tối thiểu mới, số tiền đóng bảo hiểm của cả doanh nghiệp và người lao động tăng theo.

Lương tối thiểu vùng còn là căn cứ tính trần bảo hiểm thất nghiệp. Theo Tạp chí Luật sư Việt Nam ngày 5/11/2026, mức lương đóng bảo hiểm thất nghiệp tối đa bằng 20 lần lương tối thiểu vùng, tức 114 triệu đồng ở vùng I, 101,6 triệu ở vùng II, 89 triệu ở vùng III và 80,8 triệu ở vùng IV. Với nhân sự lương cao, phần đóng bảo hiểm thất nghiệp có thể tăng dù lương thực tế không đổi.

Ước lượng tác động lên quỹ lương

Một cách ước lượng đơn giản cho bộ phận tài chính:

1. Lấy số người có lương hợp đồng dưới mức mới, nhân với phần chênh lệch, nhân 12 tháng.
2. Cộng phần tăng tương ứng của các khoản đóng bảo hiểm do doanh nghiệp chịu.
3. Cộng chi phí điều chỉnh các bậc lương phía trên nếu công ty quyết định giữ khoảng cách giữa các bậc.
4. So tổng số với doanh thu kế hoạch 2027 để biết tỷ lệ chi phí nhân sự tăng bao nhiêu điểm phần trăm.

Doanh nghiệp dệt may, da giày, chế biến thực phẩm với đông lao động phổ thông sẽ thấy tác động rõ nhất. Doanh nghiệp dịch vụ trả lương cao hơn mức sàn có thể ít bị ảnh hưởng trực tiếp, nhưng vẫn chịu phần tăng ở các khoản gắn với lương tối thiểu.

Những tình huống hay gây tranh cãi

Nhân viên thử việc. Lương thử việc thường được thỏa thuận theo một tỷ lệ so với lương chính thức. Khi mức lương chính thức của vị trí phải nâng lên để đạt mức tối thiểu mới, lương thử việc cũng cần tính lại theo tỷ lệ đã thỏa thuận.

Lương khoán theo sản phẩm. Nhiều xưởng trả theo sản phẩm và cho rằng không liên quan. Thực tế nghị định yêu cầu quy đổi ra tháng hoặc giờ để đối chiếu. Nếu một công nhân làm đủ giờ, đạt định mức mà thu nhập quy đổi thấp hơn mức sàn, doanh nghiệp phải bù phần thiếu hoặc xem lại định mức và đơn giá.

Gộp phụ cấp vào lương. Một số công ty định gộp phụ cấp xăng xe, ăn trưa vào lương cơ bản để "đạt" mức mới mà tổng thu nhập không đổi. Cách làm này cần trao đổi rõ với người lao động và công đoàn, vì có thể làm thay đổi tiền lương đóng bảo hiểm và gây tranh chấp nếu bị xem là cắt giảm chế độ.

Giao tiếp với nhân viên

Thông báo thay đổi lương nên ra trước kỳ trả lương tháng 1/2027 và ghi rõ mức cũ, mức mới, căn cứ. Với người lao động, một văn bản rõ ràng giúp tránh hiểu nhầm rằng tăng lương tối thiểu đồng nghĩa với tăng lương cho tất cả. Với những vị trí đã trả cao hơn mức sàn, nên nói thẳng rằng việc xét tăng lương của họ đi theo quy trình đánh giá hiệu suất riêng.

Nếu doanh nghiệp đang gặp khó khăn về dòng tiền, hãy lập kế hoạch chi từ bây giờ thay vì để đến tháng 1. Bài quản trị dòng tiền doanh nghiệp gợi ý cách lập dự báo dòng tiền theo tuần cho giai đoạn cao điểm chi trả quanh Tết.

Câu hỏi thường gặp

Lương tối thiểu vùng 2027 áp dụng từ ngày nào?

Từ ngày 1/1/2027, theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP ký ngày 2/11/2026. Nghị định 293/2025/NĐ-CP hết hiệu lực cùng ngày.

Lương tối thiểu vùng I năm 2027 là bao nhiêu?

Vùng I là 5.700.000 đồng/tháng và 27.400 đồng/giờ, tăng 390.000 đồng/tháng so với năm 2026.

Doanh nghiệp có chi nhánh ở nhiều tỉnh áp dụng mức nào?

Mỗi đơn vị áp dụng mức của địa bàn nơi đơn vị đó hoạt động. Riêng doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu chế xuất nằm trên nhiều địa bàn thì áp dụng mức cao nhất.

Có được giảm phụ cấp để bù phần tăng lương tối thiểu không?

Không. Nghị định nêu rõ không được xóa bỏ hoặc cắt giảm tiền lương làm thêm giờ, làm ban đêm, bồi dưỡng bằng hiện vật và các chế độ khác theo pháp luật lao động.